انواع روش های نمونه گیری

برای نمونه گیری دو روش کلی وجود دارد:

  • نمونه گیری تصادفی

  • نمونه گیری غیرتصادفی

الف- نمونه گیری تصادفی

در نمونه گیرری تصادفی که به آن نمونه گیری احتمالی نیز می گویند،احتمال انتخاب شدن برای همه اعضای جامعه یکسان و معلوم است و هیچ عاملی جز عامل شانس و تصادف در انتخاب شدن افراد نمونه از جامعه وجود ندارد.نمونه انتخاب شده به این شیوه معرف جامعه است و می توان نتایج حاصل از نمونه را به جامعه تعمیم داد.احتمال سوگیری در این نمونه گیری وجود ندارد یا کم است.

چهار نوع نمونه گیری تصادفی وجود دارد:

1- نمونه گیری تصادفی ساده

2- نمونه گیری منظم

3- نمونه گیری طبقه ای

4- نمونه گیری خوشه ای


1- نمونه گیری تصادفی ساده

در این روش احتمال انتحاب شدن برای همه اعضای جامعه یکسان است و هر یک از اعضای جامعه شانس برابر و مستقل برای قرار گرفتن در نمونه دارند.منظور از مستقل بودن این است که انتخاب یک عضو به هیچ شکل در انتخاب سایر اعضای جامعه تأثیری نداشته باشد.نمونه گیری تصادفی ساده را به دو شیوه می توان انجام داد: قرعه کشی و استفاده از جدول اعداد تصادفی

  • قرعه کشی

در قرعه کشی با توجه به چارچوب نمونه گیری از میان افراد جامعه یک نمونه به حجم موردنظر از میان افراد فهرست شده به حکم قرعه انتخاب می کنیم.

  • استفاده از جدول اعدا تصادفی

در مواردی که تعداد افراد جامعه زیاد باشد،استفاده از روش قرعه کشی،کار وقت گیر و پر زحمتی می باشد.در چنین شرایطی می توان به جای قرعه کشی از جدول اعداد تصادفی استفاده کرد.جدول اعدا تصادفی جدولی است که اعدا آن به طور تصادفی و به وسیله کامپیوتر و براساس قانون احتمالات تهیه شده است و از نظم و ترتیب خاصی پیروی نمی کند.

2- نمونه گیری منظم

این روش شکل اصلاح شده روش نمونه گیری تصادفی ساده می باشد.در این روش از یک جامعه تعریف شده نمونه را با نظم خاصی انتخاب می کنیم.برای مثال فرض کنید محققی می خواهد از یک جامعه 2000 نفری،تعداد 200 نفر را به شیوه نمونه گیری منظم به عنوان نمونه انتخاب کند.محقق ابتدا باید فهرست اسامی افراد جامعه را تهیه و به هر یک از آنها شماره ای اختصاص دهد،سپس با تقسیم حجم جامعه به حجم نمونه فاصله نمونه گیری را محاسبه کند.فاصله نمونه گیری از تقسیم حجم جامعه به حجم نمونه به دست می آید.

استفاده از روش نمونه گیری منظم تا حدودی آسانتر از روش نمونه گیری تصادفی ساده است.تفاوت بین رو روش در این است که در روش نمونه گیری منظم انتخاب هر نمونه مستقل از انتخاب سایر اعضای جامعه نیست،زیرا وقتی که اولین عضو نمونه انتخاب شد،بقیه اعضای نمونه موردنظر به صورت خودکار و با نظم معینتعیین می شوند.با توجه به موارد گفته شده از ددو روش فوق باید در مواقعی استفاده کرد که در درجه اول فهرست کامل افراد جامعه مورد مطالعه در دسترس باشد و در درجه دوم تغییرات صفت متغیر در جامعه مورد مطالعه شدید نباشد.اگر تغییرات صفت متغیر در جامعه موردد مطالعه شدید باد،ممکن است نمونه انتخاب شده معرف جامعه،یعنی نماینده واقعی جامعه نباشد.